محمد عذرخواه

محمد عذرخواه مبدع موسیقی پاپ گیلان است. ترانه‌های او با زبانی ساده، حال و احوالات مردم گیلان را بیان می‌کند.
گیله مرد
گیله مرد
انتشار: ۱۴۰۵/۰۸/۲۹
0
نظر
بروزرسانی: ۱۴۰۵/۰۸/۲۹
اشتراک گذاری
محمد عذرخواه
انتشار: ۱۴۰۵/۰۸/۲۹
0
نظر
بروزرسانی: ۱۴۰۵/۰۸/۲۹
فهرست مطالب

محمد عذرخواه، خواننده، آهنگساز و شاعر گیلکی، در سال 1333 در شهر رشت به دنیا آمد. پدرش، «عیسی مرثیه خوان»، از مرثیه‌خوانان و مداحان مساجد چمارسرای رشت بود.

نوجوانی محمد عذرخواه
نوجوانی محمد عذرخواه

کودکی او در میان مرثیه و آواز

محمد تا ششم ابتدایی در ماه‌های محرم همراه پدر به مساجد می‌رفت و خودش گاهی مرثیه‌خوانی می‌کرد. اما به‌دور از چشم پدر به آوازخوانی علاقه‌مند بود و به‌تدریج مسیر خود را به سوی خوانندگی تغییر داد.

به گفته خودش، زمانی که در 12 سالگی مداحی می‌کرد، پدرش او را سیلی زد و گفت دیگر برای مداحی به درد نمی‌خوری و تو دنبال موسیقی می‌روی. او در همان لحظه به این باور رسید که صدای خوبی دارد.

اولین اجرای زنده در 12 سالگی محمد عذرخواه
اولین اجرای زنده در 12 سالگی محمد عذرخواه

در دوره دبیرستان در مسابقات هنری شرکت می‌کرد و 5 سال متوالی مقام اول این مسابقات را کسب کرد. در آن زمان از آثار اساتیدی مانند: منصور فانی، ناصر مسعودی و فریدون پوررضا تاثیر می‌گرفت.

آموزش موسیقی و ورود به رادیو

محمد عذرخواه اصول سلفژ و ریتم‌شناسی را در کلاس‌های یحیی نیک‌نواز، در مجموعه «فرهنگ و هنر»، فرا گرفت و آهنگسازی را نزد داریوش علیزاده، نوازنده سنتور و رهبر ارکستر رادیو و تلویزیون گیلان، آموخت.

اجرایی از محمد عذرخواه در کاخ جوانان
اجرایی از محمد عذرخواه در کاخ جوانان

در سال 1352 توسط داریوش علیزاده به رادیو رشت معرفی شد و به عنوان ترانه‌سرا همکاری خود را با رادیو آغاز کرد. تلاش‌های او باعث شد خیلی زود به کاخ جوانان راه یابد و مسئولیت بخش موسیقی آن مجموعه در استان به او سپرده شود.

آغاز کار حرفه‌ای خوانندگی

نخستین اثری که با خوانندگی محمد عذرخواه منتشر شد، ترانه «امیر تومار دختری» بود که با شعر مرحوم شیون فومنی ساخته گردید. آغاز همکاری هنری با شیون فومنی برای او بسیار خاطره‌انگیز بود: عذرخواه که از بزرگی شیون فومنی شرم می‌کرد، جرئت نداشت خودش را به عنوان ترانه‌سرا معرفی کند و چند شعر از او خواند، از جمله ترانه «گلپری» که آن روزها بسیار محبوب شد.

شیون فومنی وسواس زیادی روی واژه‌های گیلکی داشت و یک بار در جلسه ضبط با ارکستر به او تذکر داد که کلمه‌ای را غلط خوانده است. عذرخواه می‌گوید که این خاطره همیشه در ذهنش مانده است.

محمد عذرخواه، خواننده، ترانه‌سرا و آهنگساز موسیقی پاپ گیلان
محمد عذرخواه، خواننده، ترانه‌سرا و آهنگساز موسیقی پاپ گیلان

اولین ترانه او در سبک پاپ گیلکی با ترانه‌سرایی و آهنگسازی خودش، اثر «بانو بانو»، در آن زمان با انتقاد بسیاری روبرو شد که با ورود موسیقی پاپ به زبان گیلکی مخالف بودند. این ترانه ابتدا با صدای خواننده‌ای به نام شاهین اجرا شد، اما اجرای خود عذرخواه در یک مراسم عروسی شناخته شده‌تر است.

کنسرت محمد عذرخواه در رشت، اردیبهشت 1404
کنسرت محمد عذرخواه در رشت، اردیبهشت 1404

تا پیش از انقلاب 1357، عذرخواه 18 ترانه خواند که به جز سه قطعه، شعر و ملودی آن‌ها ساخته خودش بود. نخستین آلبومش با 10 ترانه نیز در پیش از انقلاب منتشر شد. او ترانه «خایم بِشَم زیارت» را شاخص‌ترین کار در این‌دوره می‌داند.

محمد عذرخواه و فرامرز دعایی، خوانندگان موسیقی پاپ گیلکی
محمد عذرخواه و فرامرز دعایی، خوانندگان موسیقی پاپ گیلکی

محمد عذرخواه پس از انقلاب 4 آلبوم به نام‌های: «تی واستی»، «گل گلاب»، «رعنا» و «اشتباه» را روانه بازار کرد که ترانه‌های بیشترشان سروده خود او هستند.

ترانه‌سرایی برای دیگران

محمد عذرخواه نه فقط برای خود، بلکه برای سایر خواننده‌ها ترانه‌هایی به زبان گیلکی می‌سرود. ترانه‌های «کاس آقا»، «ماهیگیر»، «اِوَردینی»، «آب بامو» و «بست ببرد» با صدای فریدون پوررضا، از سروده‌های عذرخواه است.

از راست: آرش عشقی، فریدون پوررضا و محمد عذرخواه
از راست: آرش عشقی، فریدون پوررضا و محمد عذرخواه

به گفته خودش، حجم آثاری که برای دیگران ساخته به اندازه کارهایی است که خودش خوانده است. در سال 1398 به مناسبت سفر رهبر ایران به گیلان، ترانه‌ای با مضمون خوش‌آمدگویی ساخت و اجرا کرد.

آثار جدید و تاسیس فروشگاه موسیقی

محمد عذرخواه در سال‌های اخیر ترانه‌های زیادی را با همکاری موسیقیدانان جوان گیلانی سروده و اجرا کرده است. از میان این آثار می‌توان به ترانه‌های: «دلواپسی»، «آواره»، «بیاد تو»، «گل گلاب»، «چقدر بگم»، «خورشید خانوم»، «دلتنگی»، «رشت دختر»، «غروب بیه شهرداری» و «سبزه میدان» اشاره کرد. او سال‌ها با تابلوسازی و خوشنویسی امرار معاش می‌کرد.

شغل دیگر محمد عذرخواه، تابلوسازی و خطاطی بود
شغل دیگر محمد عذرخواه، تابلوسازی و خطاطی بود

در سال‌های اخیر، به همراه پسرش نوید، فروشگاه ابرازات موسیقی «عذرخواه» در پاساژ بیستون رشت را اداره می‌کند و جوانان گیلانی را به آموختن موسیقی سوق می‌دهد.

محمد عذرخواه و پسرش نوید، در فروشگاه ابزارات موسیقی خود
محمد عذرخواه و پسرش نوید، در فروشگاه ابزارات موسیقی خود

نوید عذرخواه نوازنده پیانو و آهنگساز است و برنامه‌های هنری پدر را مدیریت می‌کند. محمد عذرخواه یک دختر هم دارد.

محمد عذرخواه همچنان در عرصه موسیقی پاپ گیلان فعالیت می‌کند و به تازگی ترانه‌های «فرشته بانو» و «خداحافظ» را در شهریور 1405 منتشر کرده است. کنسرت‌های او در شهر رشت از محبوب‌ترین رویدادهای هنری این استان هستند.

آهنگ خاطره ساز غروب بیا شهرداری

یکی از آهنگ هایی که تا چند سال در همه جای رشت میشنیدیم و در بین مردم با عنوان تکه کلام هم استفاده می شد: “اگر مره کار داری غروب بیه شهرداری” بود که در اینجا میتوانید آهنگ زیبای غروب بیا شهرداری با صدای محمد عذرخواه بشنوید.


دانلود آهنگ: ولگ نار با صدای بانو روح انگیز میرزایی

صدای محمد عذرخواه دارای حزنی است که از سال‌های مرثیه‌خوانی در او به جا مانده است. دوگانگی جنس این صدا با ترانه‌های شاد مردمی، از ویژگی اصلی کارهای او است.
سوالات متداول
محمد عذرخواه علاوه بر خوانندگی چه فعالیت‌های هنری دیگری انجام می‌دهد؟

او ترانه‌سرا و آهنگساز است و بخش عمده‌ای از آثارش سروده و ساخته خودش هستند.

شغل دیگر محمد عذرخواه در کنار فعالیت‌های هنری چیست؟

او در کنار موسیقی سال‌ها به شغل «تابلوسازی» در شهر رشت مشغول بوده و فروشگاه ابزارات موسیقی عذرخواه را تاسیس نموده و اداره می‌کند.

تفاوت اصلی آثار محمد عذرخواه با سایر خوانندگان گیلانی چیست؟

محمد عذرخواه در ترانه‌هایش از زندگی روزانه مردم در محله‌های قدیمی شهر رشت حرف می‌زند و به استفاده از واژگان اصیل و روزمره لهجه رشتی تاکید دارد.

نظرات شما

ثبت نظر
تصویر توضیحی

مقالات مرتبط

مطالبی که شاید برایتان جالب باشد.

اشتراک‌گذاری صفحه

این صفحه را با دوستانتان به اشتراک بگذارید