این نام خانوادگی به «حاجی آقارضا»، از روحانیان سرشناس گیلان و حامی جنبش مشروطه، منسوب است.
فضلالله رضا در طول فعالیت خود مسئولیتهای مهمی بر عهده داشت. او از سال ۱۳۴۶ تا ۱۳۴۷ رئیس دانشگاه صنعتی شریف بود، سپس ریاست دانشگاه تهران را بر عهده گرفت. همچنین از سال ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۳ سفیر ایران در یونسکو و از سال ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۷ سفیر ایران در کانادا بود.
بررسی انتقال حداکثر اطلاعات در کانالهای مخابراتی نویزدار بود.
پروفایل شما بهروزرسانی شد.
اشتراک گذاری صفحه
پروفسور رضا از دانشمندان و استادان برجسته ایرانی در زمینه مهندسی برق و مخابرات بود. او علاوه بر فعالیت‌های علمی و دانشگاهی، مسئولیتهای مهمی از جمله ریاست دانشگاه تهران و نایب‌التولیه دانشگاه صنعتی آریامهر (شریف) را بر عهده داشت و به‌عنوان سفیر ایران در یونسکو و کانادا نیز فعالیت کرد.
بخش مهمی از پژوهشهای رضا به نظریه اطلاعات، فرایندهای تصادفی، سیستم‌ها و مدارها، نظریه کنترل و انتقال اطلاعات در کانالهای مخابراتی نویزدار اختصاص داشت. به دلیل نقش مؤثر او در گسترش علم اطلاعات و مخابرات در ایران، از فضلالله رضا با عنوان «پدر علم اطلاعات ایران» یاد می‌شود.
تولد و خاستگاه خانوادگی
فضل الله رضا در دی ماه سال ۱۲۹۳ در شهر رشت، در خانواده‌ای اهل علم و دین، چشم به جهان گشود. پدرش شیخ اسدالله رضا، روحانی و مالکی سرشناس بود که ریشه در خاندانی از روحانیون معتبر گیلان داشت؛ خاندانی که برخی از اعضای آن در جریان‌های سیاسی و مذهبی دوران مشروطه نیز نقش داشتند.
برادر کوچک‌ترش، عنایت الله رضا، بعدها به یکی از پژوهشگران نامدار در حوزه فلسفه، تاریخ و جغرافیای تاریخی ایران بدل شد و در کنار برادر بزرگ‌تر خود، از چهره‌های فرهنگی شناخته‌شده خانواده رضا به شمار می‌رفت.
از اواخر دهه پنجاه خورشیدی، فضلالله رضا در کانادا ساکن شد و تا پایان عمر در همان کشور ماند. او در این دوران به‌عنوان استاد دانشگاه در دو دانشگاه کنکوردیا و مک‌گیل، هر دو در شهر مونترال، به تدریس و فعالیت علمی ادامه داد.
دوران تحصیلات پروفسور رضا
فضلالله رضا سال‌های ابتدایی زندگی و تحصیل خود را در رشت و تهران سپری کرد. او از همان دوران نوجوانی، در کنار تحصیلات رسمی، به یادگیری زبان و ادبیات عرب و مطالعه آثار ارزشمند ادبی و فرهنگی ایران پرداخت. آشنایی با آثاری همچون گلستان و بوستان سعدی، شاهنامه فردوسی و مثنوی مولانا، زمینه علاقه او به شعر، ادب، فلسفه، عرفان و حکمت را فراهم کرد.
رضا پس از پایان تحصیلات متوسطه، وارد دانشگاه تهران شد و در رشته مهندسی برق به تحصیل پرداخت و مدرک کارشناسی خود را دریافت کرد. او سپس در سال ۱۳۲۳ خورشیدی برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت. یک سال بعد، مدرک کارشناسی ارشد خود را از دانشگاه کلمبیا دریافت کرد و پس از ادامه تحصیل، در رشته مهندسی برق از دانشگاه نیویورک موفق به اخذ مدرک دکترا شد.
مسئولیتهای اجرایی و دیپلماتیک در ایران
در کنار فعالیت‌های علمی بین‌المللی، او در ایران نیز مسئولیتهای مهمی برعهده گرفت. در اواخر دهه چهل خورشیدی، ریاست دانشگاه تهران را به دست گرفت و مدتی نیز، پس از محمدعلی مجتهدی (بنیان‌گذار دانشگاه صنعتی شریف)، سرپرستی این دانشگاه صنعتی را که در آن زمان دانشگاه آریامهر نام داشت، عهده‌دار شد.
در دهه‌های بعد، فعالیت‌های دیپلماتیک او آغاز شد؛ نخست به‌عنوان سفیر ایران در یونسکو خدمت کرد و سپس در نیمه دهه پنجاه خورشیدی، به سمت سفیر ایران در کانادا منصوب شد.
آثار نوشتاری و ادبی فضل الله رضا
فضلالله رضا در کنار فعالیت‌های علمی و دانشگاهی، علاقه زیادی به ادبیات و فرهنگ ایران داشت. برخی از مهم‌ترین آثار و نوشته‌های او عبارت‌اند از:
رضا همچنین بیش از صد مقاله و جستار علمی منتشر کرد و در تألیف بخش‌هایی از دانشنامه‌های معتبر علمی نیز مشارکت داشت. سه کتاب از چهار کتاب انگلیسی او نیز به‌عنوان منابع دانشگاهی مورد استفاده قرار گرفته‌اند.
درگذشت و آرامگاه پروفسور رضا
فضل الله رضا در آبان ماه سال ۱۳۹۸ خورشیدی (نوامبر ۲۰۱۹ میلادی)، در سن ۱۰۵ سالگی در شهر اُتاوای کانادا درگذشت.
مراسم تشییع و خاکسپاری او نیز در همان شهر اتاوا برگزار شد و پیکرش در گورستان ویژه مسلمانان این شهر به خاک سپرده شد.