فهرست مطالب
نقل قول مردمی: مردم محلی می‌گفتن دستش سبکه، نه فقط برای زایمان، برای وقتی که پولِ دکتر نداشتی هم دستش سبک بود. بعضی‌ها تعریف می‌کنن که وقتی پول اضافه به او می‌دادن، پس می‌داد و می‌گفت “این کار وظیفه‌ام”
سوالات متداول
مهمترین دلیل عدم اطلاعات درباره زندگی خصوصی کوچیماما چیست؟
او در مصاحبهها و خاطراتش تقریباً همیشه بر حرفه مامایی و مسیر تحصیلیاش تمرکز داشته و به ندرت از زندگی شخصی، ازدواج یا فرزندانش سخن گفته است.
در زمان نوجوانی پروانه، چه سنت و رسمی برای دختران وجود داشت؟
در آن دوران رسم بر این بود که دختران پس از اتمام کلاس ششم، تحصیل را رها کنند و معمولا آماده ازدواج شوند.
پروانه صوفی پس از فارغ التحصیلی، استخدام کدام نهاد شد و در کدام شهر خدمت میکرد؟
او به استخدام وزارت بهداری درآمد و سرانجام خدمت حرفهای خود را در شهر لاهیجان ادامه داد.
نخستین فرماندار زن ایران چه نسبتی با پروانه صوفی سیاوش دارد؟
بانو قدسی صوفی سیاوش، اولین فرماندار زن ایران، برادرزاده پروانه بود و پس از او راه تحصیل و پیشرفت را در پیش گرفت.
زندگینامه پروانه صوفی سیاوش
پروانه صوفی سیاوش از نخستین زنان تحصیل‌کرده خاندان صوفی بود که با شکستن سنت‌های زمانه، مسیر آموزش دختران منطقه را هموار کرد و لقب «کوچیماما» را از آن خود ساخت.
حمایت بی‌دریغ او از مادران و نوزادان، او را به چهره‌ای ماندگار در تاریخ اجتماعی و بهداشتی شرق گیلان تبدیل کرده است.
زادگاه، خانواده و تولد
پروانه صوفی در سال ۱۳۱۱ خورشیدی در املش دیده به جهان گشود. پدرش نصرت‌الله‌خان صوفی سیاوش، حاکم املش و رئیس ایل صوفی بود؛ ایلی که چهار قرن پیش از کردستان به خراسان و سپس املش مهاجرت کرده بود.
او در خانواده‌ای رشد یافت که پدرش پیش‌تر دبستان «صوفیه املش» را در سال ۱۳۰۴ تأسیس کرده بود.
نوجوانی، تحصیلات و ازدواج
پروانه پس از گذراندن دوره متوسطه در لنگرود و رشت، نخستین دختر خاندان صوفی بود که وارد دانشگاه شد. او در رشته مامایی دانشگاه تبریز پذیرفته شد، در حالی که تمام طایفه و حتی پدرش با این تصمیم مخالف بودند.
با ورود به دانشگاه و گرفتن مدرک لیسانس در سال 1335 خورشیدی، سنت‌شکنی کرد و دختران مستعد خاندان نیز راه او را ادامه دادند. او بعدها ازدواج کرد و صاحب فرزند شد، اما همواره به حرفه و خدمت خود پایبند ماند.
مادر دوم ۲۱ هزار کودک شرق گیلان
پروانه صوفی سیاوش بیش از پنج دهه به عنوان ماما در شرق گیلان فعالیت کرد و به دلیل جثه کوچک و سن کم، مردم لاهیجان به او لقب «کوچیماما» (مامای کوچک) دادند.
او را «مادر دوم ۲۱ هزار کودک شرق گیلان» می‌نامند؛ عنوانی که نشان‌دهنده وسعت خدمت او به مادران و نوزادان است. در اردیبهشت ۱۳۹۰، هم‌زمان با هفتاد و نهمین سال تولدش، از سوی جمعیت مامایی کشور مورد تقدیر قرار گرفت.
علاوه بر مامایی، با حضور در روستاها و برگزاری جلسات و صحبت با زنان، آنها را با مسائل بهداشت فردی و اجتماعی آشنا میکرد. در کنار این خدمات، مسئولیت بهداشت و تنظیم خانواده در لاهیجان را نیز بر عهد داشت.
وضعیت فعلی پروانه صوفی
در منابع جدیدتر به‌روزرسانی دقیقی درباره فعالیت‌های کنونی وی ارائه نشده است، اما میراث او به‌عنوان یکی از زنان پیشرو در عرصه سلامت و آموزش دختران در گیلان همچنان زنده است.
سنت‌شکنی او راه را برای نسل‌های بعدی زنان خاندان و سرزمنیش هموار کرد.