فرخ‌ لقا هوشمند

فرخ‌لقا هوشمند توانست با لهجهٔ شیرین شمالی و چهرهٔ مهربانش، طنزی بسازد که نه تحقیرآمیز بود و نه تصنعی، همین صداقت باعث شد لقب «مادر طناز سینما» را به او بدهند.
گیله مرد
گیله مرد
انتشار: ۱۴۰۵/۰۸/۰۷
0
نظر
بروزرسانی: ۱۴۰۵/۰۸/۰۷
اشتراک گذاری
فرخ‌ لقا هوشمند
انتشار: ۱۴۰۵/۰۸/۰۷
0
نظر
بروزرسانی: ۱۴۰۵/۰۸/۰۷
فهرست مطالب

زندگینامه هنرمند فرخ‌ لقا هوشمند بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون

فرخ لقا نه یک بازیگر، بلکه از پیشکسوتان فقید سینما، تئاتر و تلویزیون ایران است که با لقب «مادر طناز سینما و تلویزیون» شناخته می‌شود. مادری که خنده را با لهجه زیبای شمالی به پرده نقره‌ای آورد.

فرخ‌لقا هوشمند، بازیگر پیشکسوت سینمای ایران
فرخ‌لقا هوشمند، بازیگر پیشکسوت سینمای ایران

فرخ‌لقا هوشمند با نام اصلی فرخ‌لقا پوررسول، ۲۵ اسفند ۱۳۰۷ در رشت به دنیا آمد. هنرپیشگی را زیر نظر استادانی چون: عطاءالله زاهد، مجید محسنی و حمید قنبری آغاز کرد و سپس در تئاتر گیلان مشغول شد.

جوانی فرخ‌لقا هوشمند
جوانی فرخ‌لقا هوشمند

آنچه که او را از هم‌نسلانش جدا می‌کند، ترکیب کم‌نظیر «مادرانگی سینمایی» با طنزی است که ریشه در لهجهٔ شیرین گیلکی و چهرهٔ مهربانش داشت.

از تئاتر گیلان تا قاب سینما

هوشمند بازیگری را از ۱۴ سالگی و با تئاتر در گیلان آغاز کرد و تا سال ۱۳۳۵ در همان‌جا فعال بود؛ سپس در تهران تئاتر را تا سال ۱۳۴۲ ادامه داد.

فرخ‌لقا هوشمند و اکبر دودکار در فیلم دو نفر و نصفی (1370)
فرخ‌لقا هوشمند و اکبر دودکار در فیلم دو نفر و نصفی (1370)

ورودش به سینما با نقشی کوتاه در «نردبان ترقی» (۱۳۳۶) و همکاری پرویز خطیبی رقم خورد. این مسیر تئاتری-سینمایی، پشتوانهٔ اصلی او برای بازی‌های طبیعی و بی‌تکلف در نقش‌های مادرانه شد.

ننه‌آقا و همکاری با بهرام بیضایی

اگرچه او را با نقش «ننه‌آقا» در سری‌فیلم‌های صمد می‌شناسند، اما نکتهٔ کمترگفته‌ شده، حضور او در دو اثر مهم بهرام بیضایی «باشو، غریبهٔ کوچک» و «مسافران» است.

فرخ‌لقا هوشمند، عبدالعی همایون، حسین امیرافضلی و پرویز صیاد و در فیلم صمد و سامی، لیلا و لیلی
فرخ‌لقا هوشمند و پرویز صیاد و در فیلم صمد و سامی، لیلا و لیلی

این همکاری نشان می‌دهد هوشمند فقط در فیلم‌های خنده‌دار و پرفروش بازی نمی‌کرد، در فیلم‌های جدی نیز نقش داشت و تواناییش محدود به نقش‌های طنز نبود.

جایگاه و القاب (از مادر سینما تا مادر کلاه‌قرمزی)

او در بیش از ۷۰ فیلم سینمایی و ده‌ها سریال تلویزیونی بازی کرد. لقب «مادر سینما و تلویزیون» بیش از هر چیز به نقش‌های مادرانهٔ گرم و بامزه‌اش اشاره دارد.

فرخ‌لقا هوشمند و اصغر هاشمی در فیلم دو همسفر
فرخ‌لقا هوشمند و اصغر هاشمی در فیلم دو همسفر

نسل جدیدتر او را با «کلاه‌ قرمزی و پسرخاله» می‌شناسند و نسل قدیم با «ننه‌ آقای صمد»، همین دوگانگی نشان می‌دهد حضورش در دو دورهٔ متفاوت فرهنگی ایران، همچنان زنده مانده است.

زندگی خصوصی و رازی که از وی پنهان ماند!

همسر او رضا هوشمند، بازیگر و چهره‌پرداز بود و حاصل این ازدواج سه فرزند به نام‌های: فریدون، فرشته و فرخنده بود.

فرخ‌لقا هوشمند و همسرش رضا هوشمند
فرخ‌لقا هوشمند و همسرش رضا هوشمند

تنها پسرش، فریدون، چهار سال پیش از او درگذشت، اما خانواده بنا به وصیت خودِ او، این خبر را از فرخ‌لقا پنهان کردند، چون تاب تحملش را نداشت.

فرخ‌لقا هوشمند در شب عروسی‌اش
فرخ‌لقا هوشمند در شب عروسی‌اش

بنابراین او تا آخرین روز زندگی‌اش ندانست که پسرش دیگر میان آن‌ها نیست. دخترش فرشته بعدها گفت که خواهر و خودش سال‌ها این راز سنگین را با خود حمل کردند تا مادر، آرامش نسبی‌اش را از دست ندهد.

میراث ماندگار (پرده‌ای که هرگز پایین نیامد)

فرخ‌لقا هوشمند در ۲۲ تیر ۱۳۸۸، پس از تحمل یک دوره بیماری مغزی و ایست قلبی در ۸۱ سالگی درگذشت و در قطعهٔ هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

فرخ لقا هوشمند، رضا شفیع، حسن رضیانی و حسین حسینی در فیلم صمد و قالیچه حضرت سلیمان
فرخ لقا هوشمند در فیلم صمد و قالیچه حضرت سلیمان

با این حال، عنوان «زنده یاد یا فقید» برای او چندان معنایی ندارد؛ زیرا آثارش از ننه‌آقا و صمد گرفته تا کلاه‌قرمزی و مسافران، همچنان از تلویزیون و آرشیوهای خانگی پخش می‌شود و امروز میراث به جا مانده از وی، همان خندهٔ صمیمانه‌ای است که نسل‌ها را به هم پیوند داده است. یادش گرامی!

نقل قول رضا بنفشه خواه: او مادری بزرگوار برای ما بود که همیشه شاگردی‌اش را می‌کردیم!
سوالات متداول
چه کسی برای اولین بار فرخ لقا را به دنیای تئاتر کشاند؟

پدرش، علی‌قلی پوررسول، از بنیان‌گذاران تئاتر در رشت بود و او را برای نخستین بار روی صحنه فرستاد؛ او دیپلم تئاتر خود را نیز نزد اسماعیل مهرتاش در رشت گرفت.

او و همسرش، رضا هوشمند، در چند فیلم با هم بازی کردند؟

در پنج فیلم از جمله: باشو، غریبهٔ کوچک، صمد به مدرسه می‌رود، خواستگار، صمد و فولادزره دیو و شب قوزی، با یکدیگر همبازی بودند.

کدام همکار مشهور، در یک صحنهٔ فیلم آن‌قدر محکم به او سیلی زد که پردهٔ گوشش پاره شد؟

بهروز وثوقی، هوشمند خودش در مصاحبه‌ای این ماجرا را تعریف کرده و گفته بود که این اتفاق (غیر عمد) در صحنهٔ پایانی یکی از فیلم‌هایشان رخ داد.

چه اتفاقی در حین بازی در آخرین سریال تلویزیونی‌اش افتاد که به‌طور کامل از دنیای بازیگری کناره‌گیری کرد؟

او در پایان فیلمبرداری سریال «بانکی‌ها» دچار سکتهٔ مغزی شد و پس از آن حدود شش سال تا زمان مرگ، دیگر در هیچ پروژه‌ای بازی نکرد.

نظرات شما

ثبت نظر
تصویر توضیحی

نام آوران گیلان

مقالات مرتبط

مطالبی که شاید برایتان جالب باشد.

اشتراک‌گذاری صفحه

این صفحه را با دوستانتان به اشتراک بگذارید