
پدرش، علیقلی پوررسول، از بنیانگذاران تئاتر در رشت بود و او را برای نخستین بار روی صحنه فرستاد؛ او دیپلم تئاتر خود را نیز نزد اسماعیل مهرتاش در رشت گرفت.
در پنج فیلم از جمله: باشو، غریبهٔ کوچک، صمد به مدرسه میرود، خواستگار، صمد و فولادزره دیو و شب قوزی، با یکدیگر همبازی بودند.
بهروز وثوقی، هوشمند خودش در مصاحبهای این ماجرا را تعریف کرده و گفته بود که این اتفاق (غیر عمد) در صحنهٔ پایانی یکی از فیلمهایشان رخ داد.
او در پایان فیلمبرداری سریال «بانکیها» دچار سکتهٔ مغزی شد و پس از آن حدود شش سال تا زمان مرگ، دیگر در هیچ پروژهای بازی نکرد.
پروفایل شما بهروزرسانی شد.
زندگینامه هنرمند فرخ لقا هوشمند بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون
فرخ لقا نه یک بازیگر، بلکه از پیشکسوتان فقید سینما، تئاتر و تلویزیون ایران است که با لقب «مادر طناز سینما و تلویزیون» شناخته میشود. مادری که خنده را با لهجه زیبای شمالی به پرده نقرهای آورد.
فرخلقا هوشمند با نام اصلی فرخلقا پوررسول، ۲۵ اسفند ۱۳۰۷ در رشت به دنیا آمد. هنرپیشگی را زیر نظر استادانی چون: عطاءالله زاهد، مجید محسنی و حمید قنبری آغاز کرد و سپس در تئاتر گیلان مشغول شد.
آنچه که او را از همنسلانش جدا میکند، ترکیب کمنظیر «مادرانگی سینمایی» با طنزی است که ریشه در لهجهٔ شیرین گیلکی و چهرهٔ مهربانش داشت.
از تئاتر گیلان تا قاب سینما
هوشمند بازیگری را از ۱۴ سالگی و با تئاتر در گیلان آغاز کرد و تا سال ۱۳۳۵ در همانجا فعال بود؛ سپس در تهران تئاتر را تا سال ۱۳۴۲ ادامه داد.
ورودش به سینما با نقشی کوتاه در «نردبان ترقی» (۱۳۳۶) و همکاری پرویز خطیبی رقم خورد. این مسیر تئاتری-سینمایی، پشتوانهٔ اصلی او برای بازیهای طبیعی و بیتکلف در نقشهای مادرانه شد.
ننهآقا و همکاری با بهرام بیضایی
اگرچه او را با نقش «ننهآقا» در سریفیلمهای صمد میشناسند، اما نکتهٔ کمترگفته شده، حضور او در دو اثر مهم بهرام بیضایی «باشو، غریبهٔ کوچک» و «مسافران» است.
این همکاری نشان میدهد هوشمند فقط در فیلمهای خندهدار و پرفروش بازی نمیکرد، در فیلمهای جدی نیز نقش داشت و تواناییش محدود به نقشهای طنز نبود.
جایگاه و القاب (از مادر سینما تا مادر کلاهقرمزی)
او در بیش از ۷۰ فیلم سینمایی و دهها سریال تلویزیونی بازی کرد. لقب «مادر سینما و تلویزیون» بیش از هر چیز به نقشهای مادرانهٔ گرم و بامزهاش اشاره دارد.
نسل جدیدتر او را با «کلاه قرمزی و پسرخاله» میشناسند و نسل قدیم با «ننه آقای صمد»، همین دوگانگی نشان میدهد حضورش در دو دورهٔ متفاوت فرهنگی ایران، همچنان زنده مانده است.
زندگی خصوصی و رازی که از وی پنهان ماند!
همسر او رضا هوشمند، بازیگر و چهرهپرداز بود و حاصل این ازدواج سه فرزند به نامهای: فریدون، فرشته و فرخنده بود.
تنها پسرش، فریدون، چهار سال پیش از او درگذشت، اما خانواده بنا به وصیت خودِ او، این خبر را از فرخلقا پنهان کردند، چون تاب تحملش را نداشت.
بنابراین او تا آخرین روز زندگیاش ندانست که پسرش دیگر میان آنها نیست. دخترش فرشته بعدها گفت که خواهر و خودش سالها این راز سنگین را با خود حمل کردند تا مادر، آرامش نسبیاش را از دست ندهد.
میراث ماندگار (پردهای که هرگز پایین نیامد)
فرخلقا هوشمند در ۲۲ تیر ۱۳۸۸، پس از تحمل یک دوره بیماری مغزی و ایست قلبی در ۸۱ سالگی درگذشت و در قطعهٔ هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
با این حال، عنوان «زنده یاد یا فقید» برای او چندان معنایی ندارد؛ زیرا آثارش از ننهآقا و صمد گرفته تا کلاهقرمزی و مسافران، همچنان از تلویزیون و آرشیوهای خانگی پخش میشود و امروز میراث به جا مانده از وی، همان خندهٔ صمیمانهای است که نسلها را به هم پیوند داده است. یادش گرامی!