معرفی شاعران معروف گیلان

شاعران زن گیلانی نامدار و تاثیرگذار

درخشش زنان شاعر گیلانی، نشان دهنده جایگاه والای ادب و فرهنگ در این دیار است. در ادامه با نام‌آوران گیلان آشنا خواهیم شد:

مهدخت مخبر

متولد 12 مهر 1322 در شهر رشت و ترانه سرای پیشکسوت با مجموعه اشعار «ترانه‌های دیروز» و «امروز و چند لحظه بعد» است.

نویسنده و شاعری که در برخی برنامه‌های رادیویی نیز گویندگی انجام داده است. وی با مبتلا شدن به رماتیسم مفصلی، سرانجام در 7 آبان 1398 دار فانی را وداع گفت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرای تهران آرام گرفت.

سَروَر مه‌کامه محصص لاهیجانی

بانو سرور یا سرور الدوله لاهیجانی، متولد 1291 در لاهیجان است. شاعر، خوشنویس و فعال حقوق زنان بود.

تخلص شعری‌اش «مه کامه» بود و با نام خانوادگی همسرش «محصص» در اجتماع حضور پیدا می‌کرد؛ به همین دلیل به «مه‌کامه محصص» مشهور بود. در سال 1356 در حالی چشم از جهان فرو بست که از او 5 هزار بیت شعر به یادگار ماند.

اشرف مشکاتی

بانو اشرف مشکاتی سال 1286 خورشیدی در گیلان است. شاعری طنزپرداز که از اشعارش به‌عنوان سلاح مبارزه استفاده می‌کرد.

توانایی بسیاری در سرودن شعر داشت و مهمترین اثری که از وی به جا مانده، دیوان اشعاری به نام «تالار آئینه» است. 29 اردیبهشت سال 1368 در بیمارستانی در شهر لس انجلس دیده از جهان فرو بست.

شاعران مرد معروف و برجسته گیلانی

شاعران مرد گیلانی، هر یک با سبک و سیاق خود، توانستند غنای شعر فارسی و گیلکی را به نمایش بگذارند. در ادامه مشهورترین شاعران گیلانی را معرفی می‌کنیم:

محمد فارسی

استاد محمد فارسی، زاده سال 1318 در روستای شیخان (خمام) است.

چهره برجسته شعر گیلکی و معلمی نمونه که عمر خود را صرف تعلیم و تربیت نسل‌های بعدی کرد. مهمترین اثر منتشر شده از او، مجموعه شعر «نسیم نرم آواز» است. این شاعر نام آشنای گیلانی در سن 87 سالگی بر اثر کهولت سن در رشت درگذشت.

محمد بُشرا

این شاعر نوگرا با نام مستعار درویش گیلانی، زاده 1316 خورشیدی در شهر رشت است.

پژوهشگر و نویسنده‌ای موفق که بیشتر اشعار خود را به زبان گیلکی سروده است. از آثار چاپ شده وی می‌توان به کتاب شعر «ایله جار» و «هرای» اشاره کرد.

امیر هوشنگ ابتهاج

هوشنگ ابتهاج متولد 6 اسفند سال 1306  در رشت است.

بزرگترین غزل سرای ایرانی متلخص به «ه‍. ا. سایه» اولین کتابش با نام (نخستین نغمه‌ها) به چاپ رسید. دیگر آثار وی شامل: سپیده، حصار، ارغوان و کوچه سار شب می‌شود. این شاعر و پژوهشگر ایرانی بلند آوازه در 19 مرداد 1401 در گذشت و در باغ محتشم رشت آرام گرفت.

جهانگیر سرتیپ پور

این ترانه سرا، نویسنده و سیاستمدار گیلانی، زاده 1282 در رشت است که به‌عنوان شهردار رشت و نماینده مجلس شورای ملی فعالیت داشته است.

مهمترین اثر وی «ویژگی‌های دستوری و فرهنگ واژه‌های گیلکی» است که نخستین کتاب دستور زبان گیلکی ایران محسوب می‌شود. پس از سال‌ها فعالیت سرانجام در سال 1371 در تهران در گذشت.

گلچین گیلانی

نام اصلی وی سید مجدالدین میرفخرایی، متولد 1288 در سبزه میدان رشت است.

جزو سرایندگان شعر نو و سراینده شعر مشهور «باز باران با ترانه» کتب فارسی ایرانی است. به گلچین گیلانی معروف بود و اولین شعرپردازی که اشعارش به کتاب‌های دوره ابتدایی راه یافت. پس از سال‌ها فعالیت سرانجام در 29 اذر سال 1351 در لندن در گذشت.

شیون فومنی

میر احمد سید فخری نژاد، متخلص به شیون فومنی، زاده سال 1325 در شهر فومن است.

شاعر محبوب و دو زبانه شعر گیلکی که آثاری چون: پیش پای برگ، یک آسمان پرواز، رودخانه در بهار و آلبوم صوتی منظومه گیلکی «گاب دکفته بازار» و «هلاچین» از او به جا مانده است. در 23 شهریور 1377 در گذشت و در بقعه سلیمان داراب رشت، نزدیکی مزار مادرش به خاک سپرده شد.

مهدی اخوان لنگرودی

شاعر و نویسنده ایرانی، متولد 5 مهر 1324 در لنگرود است.

مهدی اخوان لنگرودی با نام مستعار «آماج» خالق ترانه «گل یخ» است. از دیگر آثار ماندگار او می‌توان به آبنوس بر آتش، چوب و عاج، داستان‌ها و رمان‌های آنوبیس، در خم آهن، پنجشنبه سبز و توسکا اشاره کرد. پس از سال‌ها تلاش و فعالیت در سال 1399 بر اثر بیماری مغزی در وین اتریش در گذشت.

شمس لنگرودی

محمد تقی جواهری گیلانی معروف به شمس لنگرودی، متولد سال 1329 در لنگرود است.

شاعر، بازیگر، خواننده و مورخ ادبی معاصر ایرانی است. از مهمترین آثارش می‌توان به مجموعه‌های شعر خاکستر و بانو، جشن ناپیدا و قصیده لبخند چاک چاک و همچنین پژوهش چهار جلدی (تاریخ تحلیلی شعر نو) اشاره کرد.

اکبر باب خسرو

شاعر غزل سرا و سرشناس معاصر گیلان که متولد سال 1311 خورشیدی در شهر بندر انزلی است.

جزو پایه گذاران انجمن ادبی «شیدا» در بندر انزلی بود. آثاری چون: کتاب نیلوفران آبی و مجموعه شعر گل‌های صحرایی از وی منتشر شد. باب خسرو در سال 1402 بر اثر کهولت سن در گذشت و در آرامستان شهر بندر انزلی به خاک سپرده شد.

شاعران قدیمی گیلان

شاعران قدیمی گیلان، پیشینه‌ای کهن دارند که به قرن‌های دور و به سرایندگانی مانند پیر شرفشاه دولایی (نخستین شاعر گیلکی‌سرا) می‌رسد. دیگر شاعر و عارف ایرانی سده‌های دور عبدالقادر گیلانی است.

رئیس عبدالقادر گیلانی

عارف، محدث، صوفی و شاعر ایرانی سده پنجم و ششم قمری که بنیانگذار سلسله تصوف قادریه بود. نام کامل او عبدالقادر بن صالح جنگی دوست گیلانی است که با القابی چون: شیخ کل، شیخ مشرق، ثموت الثقلین و محی الدین شناخته می‌شد.

چندین آثار وی شامل: الکبریت الاحمر، بشائرالخیرات، معراج لطیف المعانی، فتوح الغیب و دیوان غوث اعظم می‌شود. در سال 561 قمری در حال پند و ارشاد در گذشت و در مدرسه‌اش نیز به خاک سپرده شد.

این چنین شاعرانی، از مفاخر کهن گرفته تا معاصران نام آشنا، هر یک با سبک و زبان خود، گنجینه‌ای ارزشمند از فرهنگ و ادب گیلان را رقم زده‌اند. یاد و خاطرشان ماندگار باد.