آش ترش گیلانی

آش ترش گیلانی یا تورش‌آش، یکی از غذاهای محلی و محبوب گیلان و از آش‌های خاطره‌انگیز دورهمی‌های خانوادگی است. این آش در کنار اقتصادی و ساده‌بودن، عطر دل‌انگیزی دارد که به قول گیلانی‌ها، عطرش تا اینجا هم می‌آید!
آش ترش گیلانی
گیله زن
اشتراک گذاری
انتشار: ۱۴۰۵/۰۸/۰۳
0
نظر
بروزرسانی: ۱۴۰۵/۰۸/۰۳
زمان پخت:
3 ساعت
وعده مصرف:
ناهار و شام و میان وعده
6 الی 8 نفر
درجه سختی
آسان
میزان کالری:
250 کالری
مواد لازم برای
آش ترش گیلانی
برنج نیم‌دانه۱ پیمانه
باقلای تازه۲ پیمانه
آلوچه سبز۲ پیمانه
اسفناج پاک‌شده۲۰۰ گرم
جعفری پاک‌شده۱۵۰ گرم
گشنیز پاک‌شده۱۰۰ گرم
تره پاک‌شده۵۰ گرم
سیر۱۰ حبه
نعناع خشک۲ قاشق غذاخوری
آبحدود ۸ پیمانه، به‌علاوه مقداری برای افزودن در طول پخت
آبغورهبه میزان دلخواه
نمک و فلفل سیاه و زردچوبهبه مقدار لازم
روغن زیتون یا روغن نباتیبه مقدار لازم برای تهیه سیر داغ و نعناع داغ

طرز تهیه آش ترش گیلانی

آش ترش گیلانی یا تورشه آش، علاوه بر دورهمی‌های خانوادگی و مراسمی مانند چهارشنبه‌سوری، در روایت‌های محلی با دوران بارداری نیز پیوند دارد؛ به‌طوری‌که در برخی خانواده‌ها، با باردارشدن یک زن، اعضای فامیل دور هم جمع می‌شدند و این آش را می‌پختند. طعم ترش این آش را از دلایل محبوبیت آن در این دوران می‌دانند. در ادامه، طرز تهیه این آش محلی را مرحله‌به‌مرحله توضیح می‌دهیم.

۱. پخت برنج نیم‌دانه

برنج نیم‌دانه را از شب قبل خیس کنید و سپس همراه با حدود ۸ پیمانه آب داخل قابلمه بریزید. در قابلمه را بگذارید تا برنج بپزد و دانه‌های آن کاملاً شکفته شوند.

۲. اضافه کردن باقلا و آلوچه

پس از پخت برنج، ۲ پیمانه باقلای تازه و ۲ پیمانه آلوچه سبز را اضافه کنید. در همین مرحله، نمک و فلفل سیاه را نیز به مقدار لازم بیفزایید و اجازه دهید مواد با هم بپزند. اگر می‌خواهید رنگ سبزی آش روشن‌تر بماند، می‌توانید باقلا را جداگانه بپزید و پس از پخت به آش اضافه کنید.

۳. افزودن سبزی‌های آش

اسفناج، جعفری، گشنیز و تره را پاک کنید، بشویید و ریز خرد کنید. سپس سبزی‌ها را به قابلمه اضافه کنید. در طول پخت، هر زمان آب آش کم شد، کمی آب اضافه کنید تا باقلا و آلوچه کاملاً بپزند و آش بیش از حد غلیظ نشود.

۴. پختن آش تا زمان جاافتادن

در قابلمه را نیمه‌باز بگذارید و اجازه دهید آش با حرارت ملایم حدود ۲ ساعت و نیم بپزد تا سبزی‌ها تغییر رنگ دهند و آش به غلظت مناسب برسد. در این مدت، گاهی آش را هم بزنید و میزان آب آن را بررسی کنید تا ته نگیرد یا بیش از حد رقیق نشود.

۵. تهیه سیر داغ و نعناع داغ

سیرها را خرد کنید و با کمی روغن زیتون بکر یا روغن نباتی تفت دهید. هنگام تفت‌دادن سیر، زردچوبه را اضافه کنید. نعناع خشک را نیز جداگانه با کمی روغن تفت دهید و مقداری از سیر داغ و نعناع داغ را برای تزئین روی آش کنار بگذارید.

۶. تنظیم ترشی و سرو آش

در پایان، سیر داغ و نعناع داغ را به آش اضافه کنید و میزان ترشی آن را بچشید. اگر ترشی آش کم بود، مقداری آبغوره اضافه کنید و حدود ۳ دقیقه دیگر اجازه دهید بجوشد. در نهایت، آش را با باقی‌مانده سیر داغ و نعناع داغ تزئین کنید.

۷. سرو آش ترش گیلانی

در گیلان مرسوم است که آش ترش را در کنار ماهی شور یا کولی شور و ترب سرو می‌کنند. پس از ریختن آش در کاسه، روی آن را با سیر داغ و نعناع داغ تزئین کنید.

پخت باقالی و برنج

سوالات متداول:

اگر آلوچه سبز برای تهیه آش ترش نداشته باشیم، از چه چیزی استفاده کنیم؟

اگر آلوچه سبز در دسترس ندارید، می‌توانید ترشی آش را با رب آلوچه، آبغوره یا آب انار ترش تنظیم کنید. چاشنی را کم‌کم اضافه کنید و پس از هر بار افزودن، طعم آش را بچشید تا ترشی آن متعادل بماند.

چرا آش ترش گیلانی ته می‌گیرد؟

آش ترش به دلیل داشتن برنج و لعاب حاصل از پخت آن، ممکن است هنگام پخت طولانی ته بگیرد. برای جلوگیری از این مشکل، آش را مرتب هم بزنید، حرارت را ملایم نگه دارید و در صورت نیاز کمی آب اضافه کنید تا غلظت آن بیش از حد زیاد نشود.

چرا رنگ آش ترش من تیره شده است؟

یکی از دلایل احتمالی تیره‌شدن آش، پخت هم‌زمان باقلا با سایر مواد است. برای حفظ رنگ سبز و ظاهر بهتر آش، می‌توانید باقلا را جداگانه بپزید و پس از نرم‌شدن به آش اضافه کنید. البته نوع سبزی، مدت پخت و میزان حرارت نیز بر رنگ نهایی تأثیر می‌گذارند.

اگر برنج نیم‌دانه محلی نداشته باشیم، چه کار کنیم؟

می‌توانید از برنج معمولی استفاده کنید. بهتر است برنج را از شب قبل خیس کنید و پیش از پخت، دانه‌های آن را کمی خرد کنید تا زودتر بپزد و لعاب بیشتری به آش بدهد. برنج را بیش از حد خرد نکنید تا بافت آش کاملاً خمیری نشود.

چرا آش ترش را برای زنان باردار تهیه می‌کردند؟

طبق روایت‌های محلی، در برخی خانواده‌های گیلانی با باردارشدن یک زن، اعضای فامیل دور هم جمع می‌شدند و آش ترش می‌پختند. بعضی افراد، طعم ترش آن را با کاهش تهوع و هضم راحت‌تر مرتبط می‌دانند.

چه زمانی باید آبغوره را به آش ترش اضافه کنیم؟

بهتر است آبغوره را در پایان پخت و پس از چشیدن آش اضافه کنید. حدود ۳ دقیقه پس از افزودن آبغوره، آش آماده سرو است. از آنجا که آبغوره ممکن است غلظت آش را کمی تغییر دهد، آن را تدریجی اضافه کنید و در صورت نیاز، مقدار کمی آب بیفزایید.

آش ترش گیلانی را با چه چیزی سرو می‌کنند؟

آش ترش گیلانی را می‌توان با سیر داغ و نعناع داغ سرو کرد. در برخی خانواده‌های گیلانی، ماهی شور یا کولی شور و ترب سفید نیز در کنار آن قرار می‌گیرد. این همراهی‌ها بسته به رسم خانوادگی و منطقه ممکن است متفاوت باشند.

آش ترش گیلانی چقدر زمان برای پخت نیاز دارد؟

با توجه به دستور تهیه، پخت و جاافتادن آش حدود ۲ ساعت و نیم زمان می‌برد؛ البته این زمان به نوع برنج، تازگی باقلا، میزان حرارت و اندازه مواد بستگی دارد. بهتر است به‌جای تکیه بر زمان دقیق، پخت کامل باقلا و آلوچه و رسیدن آش به غلظت مناسب را معیار قرار دهید.

نظر کاربران
نظر خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.
نظرات شما

دستور پخت خوراک‌های گیلانی

آموزش خوراک‌های گیلانی به روش ساده.