خورش اناربیج اصیل گیلانی

اناربیج یا انارآویج، یکی از غذاهای اصیل گیلانی است که با گردوی ساییده‌شده، سبزی‌های معطر محلی، گوشت قلقلی و رب انار ترش در گمج پخته می‌شود. گیلانی‌ها معتقدند اناربیج از طبقه هفتم بهشت برای آن‌ها آمده؛ خورشی خوش‌عطر و ترش‌مزه که هر قاشق از آن، سفری به دل گیلان سبز و همیشه‌پا برجاست.
اناربیج اصیل گیلانی
گیله زن
اشتراک گذاری
انتشار: ۱۴۰۵/۰۷/۲۳
1
نظر
بروزرسانی: ۱۴۰۵/۰۷/۲۳
امتیاز : ۲
زمان پخت:
3 ساعت
وعده مصرف:
ناهار – شام
5 نفر
درجه سختی
متوسط
میزان کالری:
500 الی 600 کالری
مواد لازم برای آش رشته
گردوی ساییده‌شده۳۰۰ گرم
گوشت چرخ‌کرده۲۵۰ گرم
رب انار ترش۲ قاشق غذاخوری سرخالی
جعفری۷۵ گرم
گشنیز۷۵ گرم
تره۵۰ گرم
خالواش، نعنا و چوچاقاز هرکدام ۲۵ گرم
پیاز۱ عدد
آب سرد۶ تا ۷ لیوان
نمک، فلفل سیاه، زردچوبه، گلپر و روغن زیتونبه میزان لازم

اناربیج از آن غذاهایی است که عطر و طعمش، قصه گیلان و سفره‌های قدیمی‌اش را روایت می‌کند. این خورش با ترکیب گردو، سبزی‌های معطر و چاشنی انار ترش، جایگاه ویژه‌ای در آشپزی گیلانی دارد و نمونه‌ای از طعم ناب شمالی است.

طرز تهیه اناربیج اصیل گیلانی

اناربیج در گیلان به روش‌های مختلفی پخته می‌شود؛ بعضی‌ها ابتدا سبزی را تفت می‌دهند و سپس گردو، رب انار و یک لیوان آب انار ترش را اضافه می‌کنند. در روش زیر، گردو ابتدا با رب انار می‌پزد و سبزی در مراحل پایانی به خورش اضافه می‌شود.

مرحله اول: ساییدن گردو

گردوها را در نمک‌یار با سنگ‌مشته کاملاً بسایید تا روغن بیندازند و بافتی منسجم، شبیه چانه خمیر نان، پیدا کنند. سپس حدود یک ساعت در یخچال استراحت دهید.

مرحله دوم: آماده‌کردن سبزی و گوشت

سبزی‌ها را ریز خرد کنید. دو قاشق از سبزی خردشده را همراه نمک، فلفل و زردچوبه به گوشت چرخ‌کرده و پیاز رنده‌شده و آب‌گرفته اضافه کنید. مواد را خوب ورز دهید تا چسبنده شوند و حدود یک ساعت در یخچال بگذارید.

مرحله سوم: شروع پخت گردو

گردوی ساییده‌شده را با رب انار ترش داخل گمج بریزید و مخلوط کنید. آب سرد و یخ را طی پنج مرحله اضافه کنید و هر بار هم بزنید. نمک و فلفل سیاه را بیفزایید و اجازه دهید گردو با حرارت ملایم بپزد و روغن بیندازد.

مرحله چهارم: تفت‌دادن سبزی

باقی سبزی خردشده را با کمی روغن زیتون حدود ۹ تا ۱۰ دقیقه تفت دهید؛ فقط تا عطر سبزی‌ها آزاد شود و رنگشان بیش‌ازحد تیره نشود.

مرحله پنجم: اضافه‌کردن گوشت قلقلی

گوشت را به شکل قلقلی‌های کوچک درآورید و بدون تفت‌دادن داخل خورش در حال جوش قرار دهید. پنج دقیقه اول درِ گمج را باز بگذارید تا گوشت خودش را بگیرد.

مرحله ششم: جاافتادن اناربیج

حدود یک ساعت آخر پخت، سه قاشق از سبزی تفت‌داده‌شده و مقداری گلپر به خورش اضافه کنید. سپس اجازه دهید اناربیج حدود ۴۵ دقیقه دیگر با حرارت ملایم و درِ نیمه‌باز بپزد و جا بیفتد.

نکته: زمان پخت گردو به نوع آن و میزان آسیاب‌شدنش بستگی دارد. حرارت را ملایم نگه دارید و در صورت کم‌شدن آب خورش، کمی آب سرد اضافه کنید تا گردو فرصت کافی برای پخت و روغن‌اندازی داشته باشد.

مواد اولیه اناربیج

سوالات متداول:

چرا در پخت اناربیج از آب سرد یا یخ استفاده می‌کنند؟

در بعضی روش‌های سنتی، آب سرد یا یخ را طی چند مرحله به گردوی در حال پخت اضافه می‌کنند. هدف این کار کمک به روغن انداختن گردو است؛ هرچند نتیجه به کیفیت گردو و شیوه پخت هم بستگی دارد.

اگر چوچاق و خالواش نداشته باشیم، چه سبزی‌هایی جایگزین کنیم؟

جعفری، گشنیز، تره و نعنا از سبزی‌های مورد استفاده در اناربیج هستند. اگر به چوچاق و خالواش دسترسی ندارید، می‌توانید از ترکیب سبزی‌های در دسترس استفاده کنید. ریحان نیز در بعضی دستورها به‌عنوان جایگزین سبزی‌های محلی پیشنهاد می‌شود؛ البته عطر و طعم خورش دقیقاً مشابه نسخه محلی نخواهد بود.

برای ترش‌شدن اناربیج از رب انار استفاده کنیم یا آب انار ترش؟

هر دو روش رایج است. در بعضی دستورها فقط رب انار ترش به کار می‌رود و در برخی دیگر، یک لیوان آب انار ترش نیز به خورش اضافه می‌کنند. مقدار چاشنی را با توجه به میزان ترشی آن و ذائقه خود تنظیم کنید.

آیا اناربیج را می‌توان بدون گمج پخت؟

بله، اگر گمج سفالی در دسترس ندارید، می‌توانید از قابلمه‌ای با کف ضخیم استفاده کنید. مهم این است که خورش با حرارت ملایم بپزد و مرتب مراقب باشید گردو ته نگیرد.

سبزی اناربیج باید چقدر ریز خرد شود؟

بهتر است سبزی اناربیج ریز و یکدست خرد شود تا در خورش با گردو و چاشنی‌ها ترکیب شود و بافت مناسبی ایجاد کند. سبزی خیلی درشت ممکن است بافت خورش را ناهماهنگ کند.

چرا اناربیج تلخ می‌شود؟

تلخی ممکن است از گردوی نامرغوب یا مانده، سرخ‌شدن بیش‌ازحد سبزی و نعنا یا مصرف زیاد بعضی سبزی‌های معطر ایجاد شود. برای جلوگیری از آن، گردوی تازه انتخاب کنید، سبزی را بیش‌ازحد تفت ندهید و در مصرف سبزی‌های معطر تعادل را رعایت کنید.

چرا گردوی اناربیج روغن نمی‌اندازد؟

روغن انداختن گردو به کیفیت و تازگی آن، میزان آسیاب‌شدن و زمان پخت بستگی دارد. در روش سنتی، گردو را آن‌قدر می‌سایند تا روغن پس بدهد و بافتی خمیری پیدا کند. پخت آرام و طولانی نیز به آزادشدن روغن گردو کمک می‌کند.

چرا گوشت قلقلی اناربیج را قبل از اضافه‌کردن سرخ نمی‌کنند؟

در روشی که در این دستور استفاده کردیم، گوشت قلقلی بدون سرخ‌کردن وارد خورش می‌شود تا همراه گردو و سبزی بپزد و طعم مواد را به خود بگیرد. بهتر است کوفته‌ها کوچک باشند و در ابتدای پخت، به آن‌ها دست نزنید تا شکلشان حفظ شود.

اناربیج را با چه غذایی سرو می‌کنند؟

اناربیج معمولاً همراه برنج ایرانی، به‌ویژه کته، سرو می‌شود. در بعضی سفره‌های گیلانی، ترب سفید و ماهی دودی هم در کنار کته و غذاهای محلی قرار می‌گیرد و می‌تواند در کنار اناربیج نیز سرو شود. ماهی دودی شور است و معمولاً به‌عنوان چاشنی و در مقدار کم مصرف می‌شود.

نظر کاربران
نظر خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.
نظرات شما
  • ریحانه از شهر گیلان رشتامتیاز: ۲

    من گوش رو قلقلی میکنم وسرغ میکنم

  • دستور پخت خوراک‌های گیلانی

    آموزش خوراک‌های گیلانی به روش ساده.