به دلیل نقش مهم او در معرفی و گسترش جریانهای نوگرای نقاشی در ایران این عنوان درباره او به کار رفته است.
در آثار او عناصر ایرانی با شیوههای نوین نقاشی ترکیب شدهاند. فرمهای هندسی، خطوط ساده و تأثیر کوبیسم از ویژگیهای آثار او هستند.
این نام به ویژگیهای نمادین خروس، از جمله رنگارنگی و روحیه مبارزهطلبانه آن، ارتباط داده شده است.
پروفایل شما بهروزرسانی شد.
اشتراک گذاری صفحه
جلیل ضیاءپور، از چهره‌های اثرگذار هنر نوگرای ایران و مشهور به پدر نقاشی مدرن ایران در ۵ اردیبهشت ۱۲۹۹ در شهر بندر انزلی متولد شد. او علاوه بر فعالیت گسترده در عرصهٔ نقاشی و نقش‌آفرینی در جریان هنر مدرن، پژوهش‌های ارزشمندی نیز انجام داد.
برای آشنایی بیشتر با زندگی، آثار و تأثیرگذاری این هنرمند، در ادامه همراه ما باشید.
تحصیلات و بورسیه خارج
جلیل ضیاءپور آموزش‌های هنری خود را از دوران نوجوانی آغاز کرد و پس از گذراندن دوره‌های مقدماتی، در سال ۱۳۱۷ به تهران رفت تا در هنرستان موسیقی به تحصیل آهنگسازی بپردازد.
سه سال بعد، وارد دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران شد و در سال ۱۳۲۵ با کسب رتبه نخست فارغ‌التحصیل شد. سپس با بورسیه دولت فرانسه، برای ادامه تحصیل در رشته هنرهای تجسمی به دانشسرای عالی ملی هنرهای زیبای پاریس رفت.
فعالیت‌های آموزشی و مدیریتی
جلیل ضیاء پور از سال ۱۳۳۱، فعالیت حرفه‌ای خود را با دعوت رسمی اداره کل هنرهای زیبای کشور آغاز کرد. از مهم‌ترین کارهای او در حوزهٔ مدیریت فرهنگی، تأسیس هنرستان‌های هنرهای تجسمی دختران و پسران تهران، دانشکدهٔ هنرهای تزئینی و ریاست موزه مردم‌شناسی بود.
ضیاءپور تا سال ۱۳۵۷ در سمت‌های مختلف دولتی فعالیت کرد و پس از بازنشستگی از خدمات دولتی، تمام انرژی‌اش را به تدریس و پژوهش اختصاص داد.
سال ۱۳۵۷ از خدمات دولتی بازنشست شد. پس از بازنشستگی، در چند مرکز دانشگاهی مهم تدریس کرد. دانشکدهٔ هنرهای دراماتیک، دانشکدهٔ هنرهای تزئینی، مجتمع دانشگاهی هنر، دانشگاه تربیت مدرس و دانشکده الزهرا از جمله مؤسساتی بودند که از حضور او بهره بردند.
آثار و کتاب‌های تألیفی جلیل ضیاءپور
آثار جلیل ضیاءپور تلفیقی از عناصر ایرانی و شیوههای نوین نقاشی است. استفاده از فرمهای ساده، خطوط هندسی، ترکیب‌بندی دقیق و تأثیرات کوبیسم، از ویژگیهای برجسته آثار او به شمار می‌رفت. تعدادی از نقاشی‌های این هنرمند موارد زیر هستند:
تعدادی از کتاب‌های تألیفی جلیل ضیاءپور:
او نه تنها تابلو می‌کشید بلکه درباره معنای نقاشی در ایران می‌نوشت و سخنرانی می‌کرد.
انجمن خروس جنگی: فریاد نوگرایی از کارهای مهم او
پس از بازگشت جلیل ضیاءپور به ایران در سال ۱۳۲۸، او همراه با جمعی از هنرمندان و همفکرانش انجمن هنری خروس جنگی را پایه‌گذاری کرد. انجمنی که با هدف گسترش هنر نوگرا شکل گرفت و حوزه‌هایی مانند: نقاشی، ادبیات، تئاتر و موسیقی را دربرمی‌گرفت.
آتلیه ضیاءپور در خیابان تخت جمشید نیز به محل فعالیت این انجمن تبدیل شد و مجله‌ای با همین عنوان منتشر شد.
شعار این انجمن بیتی از فرخی سیستانی بود: «فسانه گشت و کهن شد حدیث اسکندر / سخن نو آر که نو را حلاوتی است دگر»
ضیاءپور رویکرد اصلی انجمن را مقابله با کهنه‌گرایی و سنت‌هایی می‌دانست که با شرایط و نیازهای زمانه هماهنگ نبودند. نام «خروس جنگی» نیز از ویژگیهای نمادین خروس، یعنی رنگارنگی و نزدیکی آن به فضای نقاشی، در کنار روحیه مبارزهطلبانه آن گرفته شده بود.
علت فوت و محل خاکسپاری
جلیل ضیاءپور در سی‌ام آذر ۱۳۷۸ در ۷۹ سالگی و پس از تحمل یک دوره بیماری و بر اثر نارسایی قلبی در بیمارستان توس تهران درگذشت. پیکر او دو روز بعد، پنجشنبه ۲ دی، در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
مرگ او نه تنها پایان زندگی یک هنرمند بود، بلکه بستن فصلی از تاریخ هنر ایران بود، فصلی که در آن نسلی از نقاشان ایرانی خواستند راهی میان سنت و مدرنیته بیابند و هویت بصری جدیدی برای ایران قرن بیستم بسازند.