جاهای تاریخی گیلان از زمان باستان تا معاصر

گیلان فقط به جنگل و دریا خلاصه نمی‌شود؛ بناهای تاریخی، روستاهای قدیمی و فرهنگ مهمان‌نواز مردمش، سفر را متفاوت و به‌یادماندنی می‌کنند.
مهسا نوعی از گیل تایم
مهسا نوعی از گیل تایم
انتشار: ۱۴۰۵/۰۵/۰۴
0
نظر
بروزرسانی: ۱۴۰۵/۰۵/۰۵
اشتراک گذاری
جاهای تاریخی گیلان از زمان باستان تا معاصر
انتشار: ۱۴۰۵/۰۵/۰۴
0
نظر
بروزرسانی: ۱۴۰۵/۰۵/۰۵
فهرست مطالب

شگفتی‌های گیلان و شهرستان‌هایش فقط محدود به جنگل، دریا و هوای مطلوب نیست. جاهای تاریخی گیلان از زمان باستان تا معاصر بخش مهمی از پتانسیل گردشگری این استان هستند. گیلان را اگر فقط با جنگل و باران بشناسند، بخش مهمی از هویت این استان نادیده خواهد ماند.

در ادامه چند نمونه از مکان‌‌های تاریخی گیلان از زمان باستان تا معاصر را بررسی می‌کنیم؛ لطفا همراه ما باشید.

1. غار دربند رشی رودبار

غارهای دربند رشی رودبار در جنوب روستای رشی، بخش رحمت ‌آباد و بلوکات شهرستان رودبار در استان گیلان قرار دارند و از کهن‌ترین سکونتگاه‌های شناخته‌شده ایران به شمار می‌روند.

تصاویر غارهای دربند رشی رودبار

بر اساس پژوهش‌های جدید غار دربند رشی بیش از ۲۰۰ هزار سال پیش محل زندگی شکارچیان عصر سنگ بوده‌اند.

در کاوش‌های باستان‌شناسی، بقایای انسان، استخوان جانوران و ابزارهای سنگی ارزشمندی از این غارها به دست آمده است. فضای داخلی غار با قندیل‌ها و استالاگمیت‌های آهکی جلوه‌ای طبیعی و اسرارآمیز دارد.

با وجود کوتاه بودن مسیر غار و امکان بازدید بدون تجهیزات تخصصی، همراه داشتن چراغ‌ قوه یا هدلامپ ضروری است. همچنین چشم‌انداز دهانه غار، به‌ویژه غار کویل‌گر با دشت‌های وسیع و جنگل‌های سرسبز، فرصت مناسبی برای عکاسی فراهم می‌کند.

2. موزه باستان شناسی رشت

موزه باستان شناسی شهر رشت یا موزه ملی رشت، در سبزه ‌میدان و خیابان طالقانی قرار دارد.

ساختمان موزه باستان شناسی رشت

این بنا در گذشته خانه میرزا حسین‌خان کسمائی، شاعر، روزنامه‌نگار و از چهره‌های آزادی‌خواه دوران مشروطه و نهضت جنگل بود که در سال ۱۳۴۹ برای تبدیل به موزه خریداری شد و بخشی از آن در دهه ۵۰ به موزه باستان شناسی رشت تغییر کاربری یافت.

این موزه که از قدیمی‌ترین موزه‌های کشور و نخستین موزه ملی ایران به شمار می‌رود، در ساختمانی با معماری سنتی خانه‌های شمالی و زیربنای ۶۵۰ متر مربع ساخته شده است. در بخش مردم‌شناسی، با بازسازی صحنه‌هایی از زندگی گذشتگان، فرهنگ و شیوه زندگی مردم رشت به نمایش گذاشته می‌شود.

3. قلعه صلصال تالش

قلعه صلصال یا قلعه لیسار یکی از جاذبه‌های تاریخی شهرستان تالش است. قلعه صلصال تالش دژی است که بر تپه‌ای سنگی قرار دارد. کارکرد آن در گذشته بیشتر نظامی و دیده‌بانی بوده است.

تصاویر قلعه صلصال تالش

اغلب منابع، زمان شکل‌گیری آن را به دوره سلجوقی نسبت می‌دهند و این بنا را در شمار دژهای استراتژیک شمال غرب گیلان می‌آورند.

از این قلعه امروزه بیشتر بقایای دیوارها و سنگ‌چین‌ها باقی مانده، اما همین آثار هم برای درک شبکه دفاعی گیلان در قرون میانه ارزش بالایی دارند. قلعه صلصال را می‌توان مکمل قلعه رودخان دانست؛ یکی در قلب جنگل‌های فومن، دیگری بر فراز منظر تالش، هر دو نشان‌دهنده نقش امنیتی و نظامی منطقه در تاریخ ایران هستند.

4. میدان شهرداری رشت

میدارن شهرداری یکی از نمادهای تاریخی رشت محسوب میشود. میدان شهرداری رشت با ساختمان‌هایی به سبک معماری اروپای شرقی در دوره پهلوی اول ساخته شده و در دوره قاجار با نام «میدان درب دیوانی» شناخته می‌شد.

ساختمان شهرداری رشت

از جاذبه‌های دیدنی میدان شهرداری رشت می‌توان به عمارت شهرداری با معماری اروپایی، برج ساعت تاریخی، هتل ایران، کتابخانه ملی رشت به‌عنوان نخستین کتابخانه ملی ایران و بازار بزرگ رشت اشاره کرد. این میدان که از شاخص‌ترین نمادهای شهر رشت به شمار می‌رود، با فضای تاریخی و معماری منحصربه‌فرد خود، یکی از محبوب‌ترین مقاصد گردشگری گیلان است.

5. کاخ موزه بندر انزلی

کاخ موزه بندر انزلی یا کاخ میان پشته، در منطقه میان‌ پشته و بین پل‌های انزلی و غازیان قرار دارد. این کاخ که در میان باغی زیبا با چشم‌اندازی دل‌انگیز واقع شده، ابتدا متعلق به تاجری روسی به نام خوشتاریا بود و در دوره پهلوی به رضا شاه اهدا شد.

ساختمان کاخ موزه رشت

این کاخ پس از آتش سوزی سال ۱۳۰۷، به دستور رضا شاه بازسازی شد. معماری این بنا با الهام از سبک اروپایی طراحی شده و امروزه در آن مجموعه‌ای از سلاح‌های سرد دوره صفویه و زندیه، سلاح‌های گرم تاریخی، هدایای کشورهای مختلف به پادشاهان ایران، وسایل و مبلمان کاخ، همچنین ناوگان دریایی و ادوات جنگی به نمایش گذاشته شده است.

6. قلعه رودخان فومن

قلعه رودخان یا دژ حسامی، از یادگارهای دوره ساسانی است که بر فراز ارتفاعات جنگلی روستای رودخان در شهرستان فومن قرار دارد.

سازه قلعه رودخان فومن

این قلعه با وسعت ۲٫۶ هکتار، ۶۵ برج و بارو و دیواری به طول ۱۵۰۰ متر، یکی از بزرگ‌ترین دژهای تاریخی ایران به شمار می‌رود.

این قلعه در سال ۱۸۳۰ میلادی توسط ایران‌ شناس لهستانی، الکساندر خودزکو، شناسایی و در سال ۱۳۵۰ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. قلعه رودخان فومن از دو بخش ارگ، محل اقامت شاه و قورخانه، محل فعالیت‌های نظامی، تشکیل شده و با مصالحی مانند: سنگ، آجر، چوب، ساروج و آهک ساخته شده است که استحکام بالای آن را تضمین می‌کند.

7. مسجد سفید (اسپی مزگت)

یکی از بناهای بحث‌برانگیز و جذاب گیلان، اسپی‌مزگت یا مسجد سفید رضوانشهر است؛ بنایی که نامش در زبان تالشی به معنای «مسجد سفید» آمده است. درباره پیشینه آن دیدگاه‌های گوناگون وجود دارد. در روایت‌های محلی و گردشگری، آن را به دوره ساسانی نسبت می‌دهند.

بنا ایسپی مزگت رضوانشهر

نیایشگاه باستانی ایسپی مزگت، در دهستان دیناچال پره‌سر، ۸۰ کیلومتری غرب رشت و ۲۲ کیلومتری جنوب تالش قرار دارد. این بنای تاریخی که ریشه آن به دوران پیش از اسلام می‌رسد، در دوره‌های سلجوقی و صفوی نیز مورد استفاده بوده است.

ایسپی مزگت در اصل یک آتشکده بزرگ زرتشتی بود که آتش مقدس در فضای مرکزی آن نگهداری می‌شد و نیایش‌کنندگان در رواق‌های اطراف عبادت می‌کردند. پس از ورود اسلام، این آتشکده بدون تغییر اساسی به مسجدی بدون محراب تبدیل شد.

در حدود ۸۰۰۰ سال پیش (آغاز دوره ی نئولتیک یا نوسنگی) در اثر آخرین عقب نشینی دریای خزر به تدریج از آب خارج و هر بخشی از آن که از آب بیرون آمد، بلافاصله با جنگل‌های انبوه بارانی موسوم به هیرکانی پوشیده شد.
سوالات متداول
قدیمی‌ترین سکونتگاه شناخته‌شده گیلان کدام است؟

غار دربند رشی رودبار که این غار از کهن‌ترین سکونتگاه‌های ایران به شمار می‌رود و باستان‌شناسان معتقدند بیش از ۲۰۰ هزار سال پیش محل زندگی انسان‌های عصر سنگ و شکارچیان اولیه بوده است.

جاهای تاریخی گیلان مربوط به چه دوره‌هایی هستند؟

آثار تاریخی گیلان از دوران پیش از تاریخ و پیش از اسلام تا دوره‌های ساسانی، سلجوقی، صفوی، قاجار و پهلوی را در بر می‌گیرند و نشان‌دهنده پیشینه طولانی این استان هستند.

چرا آثار تاریخی گیلان برای گردشگران اهمیت دارند؟

زیرا این آثار در کنار طبیعت سرسبز گیلان، تاریخ، فرهنگ، معماری و سبک زندگی مردم این منطقه را به نمایش می‌گذارند و به گردشگران فرصت می‌دهند گذشته این سرزمین را از نزدیک تجربه کنند.

نظرات شما

ثبت نظر
تصویر توضیحی

جدیدترین مقالات

مقالات مرتبط

مطالبی که شاید برایتان جالب باشد.