شاپور جفرودی

ویژگی شاخص هنری جفرودی، اجرای پیش‌پرده‌های طنز و انتقادی به زبان گیلکی بود؛ اجراهایی که به او این امکان را می‌داد، دغدغه‌های مردم را بازتاب دهد و فراتر از یک خواننده، به چهره‌ای اثرگذار در هنر مردمی تبدیل شود.
گیله مرد
گیله مرد
انتشار: ۱۴۰۵/۰۷/۲۷
0
نظر
بروزرسانی: ۱۴۰۵/۰۷/۲۷
اشتراک گذاری
شاپور جفرودی
انتشار: ۱۴۰۵/۰۷/۲۷
0
نظر
بروزرسانی: ۱۴۰۵/۰۷/۲۷
فهرست مطالب

زندگینامه شاپور جفرودی

شاپور جفرودی (ترانه سرا، آهنگساز، شاعر، بازیگر تئاتر و خواننده موسیقی گیلکی)، هنرمندی تمام عیار که صدای گیلان را به رادیو ایران رساند و ترانه‌های محلی را از حاشیه به متن آورد، امروز در میان مردم با ترانه «عجب گیلان قشنگه» شناخته می‌شود.

زادگاه و خانواده (از تماشاخانه پدر تا نخستین اجرا)

شاپور جفرودی در ۱ مهر ۱۳۰۷ در رشت متولد شد. پدرش محمدرضا جفرودی، در افتتاح تماشاخانه‌ای در رشت نقش داشت و همین فضا زمینه نخستین مواجهه شاپور با هنر را فراهم کرد.

شاپور جفرودی در حال اجرای زنده
شاپور جفرودی (خواننده)، حسین آمینی (سنتور)، غلامرضا امامی (فلوت)، کاسعلی اکبرپور (ویولن)

خودش در این باره گفته بود: «در آن سال‌ها، تماشاخانه‌ای به همت پدرم و مرحوم میلانی در رشت افتتاح شد و از من خواسته شد که در آنجا به اجرای برنامه بپردازم». این پیوند خانوادگی با تئاتر، مسیر هنری او را از نوجوانی شکل داد.

شاپور جفرودی از نوجوانی تا ازدواج

فعالیت هنری جفرودی از ۱۶ سالگی و با ایفای نقش در تئاتر دبیرستان‌های گیلان آغاز شد و تا سال‌های بازنشستگی ادامه یافت. در سال ۱۳۳۶، در اوج محبوبیت، با دخترعموی خود ازدواج کرد و حاصل این ازدواج چهار فرزند بود.

شاپور جفرودی و همسرش ملیحه جفرودی
شاپور جفرودی و همسرش ملیحه جفرودی

تا سال ۱۳۵۴ فعالیت هنری و اداری همزمان داشت، اما پس از بازنشستگی، دو سال با رادیو تلویزیون رشت همکاری کرد و سپس ۲۶ سال پایانی عمر را در کنار همسرش، بدون هیچ فعالیتی، در خلوت گذراند.

دستاوردها (از بنیان گذاری تئاتر گیلان تا اجرای ترانه‌های به یاد ماندنی)

شاپور جفرودی یکی از بنیان گذاران تئاتر گیلان بود، در همان سال‌های نخست فعالیت، در کنار پدرش و مرحوم میلانی، تماشاخانه‌ای در رشت افتتاح کردند که پایه گذار تئاتر رسمی گیلان شد.

شاپور جفرودی در صحنه تئاتر
شاپور جفرودی در صحنه تئاتر

در سال 1326، رادیو ارتش رشت را به درخواست تیپ مستقل رشت، بنیان گذاشت و پس از آن با شاپور نیاکان همکاری کرد. همین همکاری باعث شد ارکستر بزرگ رادیو ایران که اساتیدی چون: حسین یاحقی، حبیب‌الله بدیعی، فرهنگ شریف، احمد عبادی و مشیر همایون شهردار در آن حضور داشتند، به هنر او توجه کنند.

همچنین پس از عزیمت به تهران و همکاری با ارکستر بزرگ رادیو ایران، سبک ترانه‌هایش به سمت موسیقی اصیل ایرانی گرایید و با اجرای آثاری چون:

  • گل بهار
  • مهتاب شبان
  • خنده سحر
  • باغچه
  • برگ گل
  • چشم عاشقان
  • عجب گیلان قشنگه

توانایی خود را برای خوانندگی در دستگاه‌های موسیقی ایرانی به نمایش گذاشت.

در سال‌های 46 تا 52 به پیشنهاد حبیب الله بدیعی با همکاری خانم شمس (همسر استاد بدیعی)، یاسمین، ناهید سرافراز و عمیمی نژاد، به تولید بیش از 70 ترانه محلی تک صدایی و دو صدایی پرداخت که از این بین، ترانه‌های جان مریم، در زندی، لالایی، دل بی‌‎قرار، پیک آرزو و پاییز گیلان مورد استقبال قرار گرفتند.

چند آهنگ محبوب شاپور جفرودی

دانلود آهنگ: عجب گیلان قشنگه

 

دانلود آهنگ: سرخ گول

 

دانلود آهنگ: قدیمی رشتی

 

دانلود آهنگ: لوتکا

یادش گرامی خواهد ماند

زنده یاد شاپور جفرودی در ۱۳ خرداد ۱۳۸۳ در سن ۷۶ سالگی در تهران درگذشت و در گورستان امامزاده طاهر کرج، در جوار مقبره هنرمندانی چون: بنان و شاملو، به خاک سپرده شد. او امروز زنده نیست، اما آثارش یعنی بیش از ۲۵۰ ترانه همچنان در پادکست‌ها و آرشیوهای موسیقی محلی بازنشر می‌شوند.

شاپور جفرودی در جمع یاران
شاپور جفرودی در جمع دوستان

جفرودی لقب رسمی خاصی دریافت نکرد، اما جایگاه او در فرهنگ گیلان فراتر از عناوین بود. او را «صدای خاطرات جمعی گیلان» و «هنرمندی که نامش با باران، مه و رودخانه درآمیخته» توصیف کرده‌اند. یادش گرامی.

نقل قول مردم: ترانه‌های او به دلیل غنای فولکلوریک و ریتم اصیل گیلکی، به ضرب‌المثل و ورد زبان مردم گیلان تبدیل شدند.
سوالات متداول
جفرودی در کنار شغل هنری، چه کارهای دیگری انجام میداد؟

وی همزمان در بانک رهنی (مسکن) و وزارت فرهنگ (ارشاد فعلی) تهران مشغول به کار بود و بعدها به تدریس روی آورد.

در تلویزیون ملی ایران چه مسئولیتی داشت؟

در سال ۱۳۴۴ در برنامه «فانوس» به عنوان مجری و خواننده مشغول شد و از سال ۱۳۴۶ مسئول راه‌اندازی برنامه «کارگران» در تلویزیون ملی ایران بود و سه سال با آن همکاری کرد.

پیش پرده‌های طنز وی چه ویژگی خاصی داشتند؟

او ده سال در تماشاخانه گیلان پیش‌پرده و میان‌پرده‌های طنز و انتقادی اجرا می‌کرد که به شدت مورد توجه عموم قرار می‌گرفت و صدایی نقاد و در عین حال مردمی از او ساخته بود.

آثار او امروز در فضای دیجیتال چه وضعیتی دارند؟

آلبوم‌ها و ترانه‌هایش در پلتفرم‌هایی مثل: بروز موزیک و کانال‌های یوتیوب و تلگرام بازنشر می‌شوند. در فروردین ۱۴۰۳، پادکست «آواهای کم‌شنیده» دویچه‌وله قطعه «گلستان» را با صدای او و شمس پخش کرد.

راز تأثیرگذاری شاپور جفرودی در سال‌های آخر خوانندگی، به‌ویژه در ارتباط با مخاطب، چه بود؟

او از حرکات چشم، صورت و دست‌ها برای نفوذ بیشتر کلام و ارتباط با تماشاگر استفاده می‌کرد و بسیاری از هنرمندان معاصر، این توانایی را بی‌ارتباط با سابقه بازیگری تئاتر او در جوانی نمی‌دانستند.

مسیر حرفه‌ای شاپور جفرودی پس از ورود به تهران چگونه پیش رفت؟

وی پس از قبولی در تست صدا، همکاری با رادیو ایران و اجرای کنسرت در شهرهای مختلف را آغاز کرد. همچنین در سال 1334 به برنامه «گل‌ها» دعوت شد.

نظرات شما

ثبت نظر
تصویر توضیحی

جدیدترین مقالات

مقالات مرتبط

مطالبی که شاید برایتان جالب باشد.