غار آویشو یکی از شگفتانگیزترین غارهای آهکی ایران است که با قندیلهای چند میلیون ساله، جریان دائمی آب، آبشارهای داخلی و ساختار زمینشناسی منحصربهفرد خود، بهعنوان یکی از ارزشمندترین جاذبههای طبیعی گیلان شناخته میشود؛ جاییکه به قول گیلک زبانان: اَیه خودا خو دست اَمَره نقاشی بوکوده. (اینجارو خدا با دستای خودش نقاشی کرده)
این غار در منطقه شاندرمن و حدود ۴۰ کیلومتری جنوب غربی شهر ماسال قرار دارد و در ارتفاعات سرسبز و بکر گیلان، میان جنگل ها و درههای کمآب جای گرفته است. نام آویشو یا آبیشوی از زبان تالشی گرفته شده و به معنی «محل فرورفتن آب» است؛ نامی که ارتباط مستقیمی با چشمهها و جریانهای آبی اطراف غار دارد.
غار آویشو قدمتی حدود ۷۵ میلیون ساله دارد و در اثر فرسایش و جریان آب در سنگهای آهکی شکل گرفته است. در سراسر مسیر غار میتوان رودخانهای جاری، هفت چشمه، چندین آبشار کوچک و صدها قندیل و ستون آهکی را مشاهده کرد که طی میلیونها سال ایجاد شدهاند.
وجود بقایای پوسته اقیانوس باستانی تتیس در سنگهای اطراف این غار نیز ارزش زمینشناسی آن را دوچندان کرده است. این جاذبه طبیعی در سال ۱۳۸۹ در فهرست میراث طبیعی ملی ایران به ثبت رسید.
ویژگیهای غار آویشو:
- ارتفاع از سطح دریا: حدود ۱۴۶۰ متر
- ارتفاع دهانه غار: حدود ۱۹ متر
- عرض دهانه: حدود ۱۴ متر
- تعداد دهانه: یک دهانه اصلی
- عمق غار: حدود ۱۵۰ متر
- طول مسیر شناساییشده: بیش از ۲ کیلومتر
- دارای ۷ چشمه، چند آبشار داخلی و ۹ حلقه چاه
بهترین زمان بازدید از غار آویشو اواخر بهار تا پایان تابستان است؛ زمانی که مسیر دسترسی شرایط مناسبتری دارد و خطر بالا آمدن آب کمتر است. برای رسیدن به غار باید از مسیر شهرستان ماسال، شاندرمن، روستای سیاهمرد و جاده جنگلی آویشو عبور کنید.
در نزدیکی ورودی غار فضای محدودی برای پارک خودرو وجود دارد، اما امکانات رفاهی گسترده در منطقه دیده نمیشود؛ به همین دلیل بیشتر گردشگران برای اقامت از بوم گردی ها و اقامتگاههای محلی ماسال و شاندرمن استفاده میکنند.
تی خیرخواه، گیله مرد از گیلٚ تایم